ریشه ی لغوی.....

اين شيوه تصوير برداري در حقيقت به معني تصوير گيري مقطعي و عرضي از اعضاي بدن مي‌باشد. اما داراي اسامي مختلفي است كه از آن جمله مي‌توان به CAT مخفف كلمات Computerized Axial Tomography به معني توموگرافي كامپيوتري محوري مي‌باشد. CTAT مخفف كلمات Computerized trans Axial Tomography به معني توموگرافي كامپيوتري عرضي محوري مي‌باشد. CTR مخفف كلمات computerized trans Recanstration ، CDT مخفف كلمات computerized Digital Tomography به معني توموگرافي ديجيتالي كامپيوتري مي‌باشد. اما نام ترجيحي آن كه در كتابها و كاربردهاي پزشكي بكار مي‌رود كلمه CT اسكن مخفف كلمات computerized tomography scan مي‌باشد كه كلمه scan اسكن به معني تقطيع كردن و واژه توموگرافي از Tomo به معني برش يا قطعه و graphy به معني شكل و ترسيم است، گرفته شده است. در اصل به معني تصويرگيري از برشهاي قطع شده از يك عضو به صورت كامپيوتري مي‌باشد.

تاریخچه......

مانند تمام رشته‌هاي تصوير گيري پزشكي (راديولوژي) دستگاه‌هاي سي‌تي اسكن بطور مداوم تغيير كرده و بوسيله كارخانه‌ها و سازندگان مختلف پيش رفته است. دستگاه اوليه كه بوسيله هانسفيلد و توسط شركت EMI ساخته شده بود، فقط براي ارزيابي مغز طراحي شده بود، كه دستگاه نسل اول يا EMI نام داشت. مدت‌ زمان كوتاهي نگذشت كه نسل دوم دستگاه‌هاي سي‌تي اسكن با امكانات بيشتر به بازار آمد و نسل سوم اين دستگاه‌ها با امكاناتي از جمله كم شدن زمان تصوير گيري معرفي شد. هم ‌اكنون نسل چهارم با سرعت خيلي بالا و امكانات بهينه و نتايج عالي موجود مي‌باشد.

اصول کار دستگاه سیتی اسکن.....

پس از اينكه بدن بيمار بر روي ميز و سر آن در گانتري قرار گرفت و شرايط دستگاه بر حسب ناحيه مورد تصوير برداري تنظيم شد، يك دسته پرتو ايكس توسط كوليماتور (محدودكننده دسته اشعه) به صورت يك باريكه در آمده و از بدن بيمار رد مي‌شود (پالس مي‌شود). مقداري از انرژي اشعه هنگام عبور از بدن جذب و باقيمانده اشعه با عنوان پرتو خروجي كه از بدن بيمار عبور مي‌كند توسط آشكار سازي كه مقابل دسته پرتو ايكس قرار دارد، اندازه ‌گيري شده و بعد از تبديل به زبان كامپيوتري در حافظه كامپيوتر ذخيره مي‌شود. بلافاصله پس از اينكه اولين پالس اشعه بطرف بيمار فرستاده و اندازه‌گيري شد و لامپ اشعه ايكس يك حركت چرخشي بسيار كم انجام داد، دسته پرتو ايكس دوباره پالس شده ، مجددا اندازه‌گيري مي‌شود و در حافظه كامپيوتر ذخيره مي‌گردد.

اين مرحله چند صد يا چند هزار بار بسته به نوع دستگاه تكرار مي‌شود تا تمام اطلاعات مربوط به عضو مورد نظر در حافظه كامپيوتر ذخيره شود. كامپيوتر ميزان اشعه‌اي را كه هر حجم معيني از بافت جذب مي‌كند، اندازه ‌گيري مي‌كند. اين حجم بافتي را واكسل (voxel) مي‌نامند كه مشابه چند ميليمتر مكعب از بافت بدن مي‌باشد. در سي ‌تي ‌اسكن يك لايه مقطعي از بدن به اين واكسلهاي ريز تقسيم مي‌شود، كه با توجه به مقدار جذب اشعه‌اي كه توسط هر كدام از اين واكسلها صورت مي‌گيرد، يك شماره نسبت داده مي‌شود. اين شماره‌ها نيز بر روي تصوير كه بر صفحه تلويزيون مانند كامپيوتر مي‌افتد، يك چگالي با معيار خاكستري (از سفيد تاسياه) اختصاص داده مي‌‌شود.

نمايش هر كدام از واكسلها را بر روي مونيتور يك پيكسل (Pixl) مي‌گويند. يعني واكسلها حجم سه بعدي و پيكسلها دو بعدي مي‌باشند و هر چه تعداد پيكسلها بر روي مونيتور بيشتر باشد تصوير واضح‌تر و قابل تفكيك‌تر است. اعدادي كه با توجه به مقدار جذب اشعه به هر بافت اختصاص داده مي‌شود، را اعداد سي ‌تي يا اعداد هانسفيلد مي‌نامند. بطور مثال بافت چربي كمتر از بافت عضلاني و بافت عضلاني كمتر از بافت استخواني اشعه را جذب مي‌كند. بنابراين بطور مثال استخوان 400+ ، آب صفر و چربي 50 و هوا 500 مي‌باشد كه هر چه مقدار اين اعداد كمتر باشد، بر روي فيلم سي‌تي اسكن آن قسمت طبق معيار خاكستري بيشتر به سمت سياهي تمايل دارد و برعكس هرچه عدد سي‌ تي مثل استخوان بالا باشد تصوير به سمت سفيدي تمايل دارد. گاهي براي مشخص ‌تر شدن اعضايي كه داراي چگالي شبيه به هم هستند از مواد كنتراست‌ زا استفاده مي‌شود كه تفاوت را به خوبي مشخص كند.

کاربرد......

تشخيص بيماريهاي مغز و اعصاب

چون سي ‌تي اسكن مي‌تواند تفاوت بين خون تازه و كهنه را به تصوير بكشد، به همين دليل براي نشان دادن موارد اورژانس بيماريهاي مغزي بهترين كاربرد را دارد.

بيمارهاي مادر زادي مانند بزرگي يا كوچكي جمجمه .

تشخيص تومورهاي داخل جمجمه‌اي و خارج مغزي .

خونريزي در قسمت‌هاي مختلف مغز و سكته‌هاي مغزي .

تشخيص بيماري اعضاي داخل شكمي مانند كبد ، لوزالمعده ، غدد فوق كليوي.

بررسي بيماريهاي ريه.

منبع:دانشنامه رشد

                              به فردا امیدوار باشین

  این اولین پستم هستش توی این وبلاگ امیدوارم بهترین استفاده رو بکنین  

بيشترين علت پوسيدگي دندانهاي كودكان ناشي از شير شبانه است

دبير هفتمين كنگره بين‌المللي دندانپزشكي كودكان گفت درصد بالايي از پوسيدگي‌هاي دنداني كودكان ناشي از شير دادن به كودك به هنگام شب است.

دكترغلامحسين رمضاني روز شنبه در آستانه برگزاري هفتمين كنگره بين‌المللي دندانپزشكي كودكان با بيان اين مطلب افزود بيشتر مادران در طول شب به دفعات مكرر و يا با هر بار بيدار شدن كودك ، به كودك شير مي‌دهند غافل از اينكه همين شير شبانه بيشترين تاثير را در پوسيدگي دندانها دارد.

اين متخصص دندانپزشكي كودكان تاكيد كرد براي پيشگيري از پوسيدگي دندان هاي كودك بعد از يك سالگي بايد شير شب به صورت كنترل شده و نه به دلخواه كودك باشد. 

دكتر رمضاني با اشاره به برخي عادت‌ها و باورهاي غلط و تاثير منفي آنها در سلامت دندان كودكان گفت يكي از عادت‌هاي غلط در برخي مادران اين است كه قاشق و يا پستانك كودك را قبل از اينكه در دهان كودك بگذارند به منظور تميز كردن، اول آن را داخل دهان خود مي‌گذارند.

وي افزود همزمان با رويش دندانها ، ميكروب‌هاي پوسيدگي زا وارد دهان شده و شروع به فعاليت مي‌كنند كه اين عادت غلط برخي مادران باعث مي‌شود اين ميكروب‌هاي پوسيدگي زا زودتر وارد دهان كودك شوند و به همان نسبت پوسيدگي هاي دندان را در كودك افزايش دهند.

دكتر رمضاني به اشاره به اينكه يكي ديگر از باورهاي غلط در اين زمينه اين است كه گفته مي‌شود عمر دندانهاي شيري تا هفت سالگي است گفت اين تصور باعث شده است تا در حفظ و بهداشت دندانهاي شيري سهل انگاري شود.

عضو هيات مديره انجمن دندانپزشكي كودكان اضافه كرد حدود ‪ ۷۰درصد از ناهنجاري‌هاي دنداني در سنين بالا ناشي از كم توجهي به دندانهاي شيري و زود از دست دادن اين دندانها است.

اين متخصص در دندانپزشكي كودكان ادامه داد زود از دست دادن دندانهاي شيري كه بايد تا سن ‪ ۱۰تا ‪ ۱۲سالگي حفظ شوند باعث مي‌شود فضاي خالي آنها توسط دندانهاي مجاور پر شود كه اين مشكل باعث مي‌شود جايي براي رويش دندان هاي دائمي وجود نداشته باشد و ناهنجاري‌هاي دنداني و فكي ايجاد شود.

وي خاطرنشان كرد كه افتادن دندانهاي شيري از شش و هفت سالگي آغاز مي‌شود و تا ‪ ۱۰و ‪ ۱۲سالگي ادامه مي‌يابد.

دكتر رمضاني توصيه كرد براي پيشگيري از مشكلات دنداني كودكان ، با رويش اولين دندان يعني از حدود شش ماهگي بايد كودك را به دندانپزشك نشان داد و اين روند بايد به طور متناوب يعني هر شش ماه يك بار ادامه بايد.

دبير هفتمين كنگره دندانپزشكي كودكان با اشاره به برگزاري اين كنگره از ‪۱۹تا ‪ ۲۱تيرماه امسال گفت اين كنگره با موضوع دندانپزشك و سلامت كودك در بيمارستان ميلاد تهران برگزار خواهد شد.

                               به فردا امیدوار باشین